Қазақ ССР Ғылым Академиясы  1948-1957 ж.ж құрылған, архитектуралық ескерткiш болып саналады. «Қазақ ССР-да маңызды мәдениет пен ескерткiштердiң тарихы мемлекеттiк тiзiмдерге енгiзiлген». /Қаз ССР-нiң  Министiрлер қаулысы  1982ж., 26 қаңтар,  ?38/  мемлекет қорғауында.

ҚР ҰҒА  ғимаратының кешенi   Алматы қаласы, Шевченко көшесi 28-де  орналасқан  және Шевченко-Құрманғазы-Қонаев-Пушкин көшелерiнiң шаршысын алып, 3,0906 га. жер аумағын  иелiк етуде.          

Қазiргi кезде ғимарат  кешенiнде  ҚР БҒМ  Орталық ғылыми кiтапханасы мен   18 ғылыми-зерттеу ұйымы,  3 бiлiм беру  бағдарламалық  ұйымы  жұмыс iстейдi.

ҚР ҰҒА ғимарат кешенi  - 1948 жылдан басталып  1957 жылы салынған орасан күрделi  архитектуралық ансамбль. Республика ғылымының бас штабын тұрғызуға ҒА бiрiншi президентi Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың ерекше тиесiлi еңбегi сiңген. Қ.И Сәтбаев  Академия мен оның жеке ғылыми мекемелерiн келешекте аймақтық кешенге орналастыруда зерттеу мен  тұжырымдама  жасаған. 

Қаныш Имантайұлы республика  аумағында ғылым деңгейiн шешiлуi, Академия ғимараты адам ойының ұлылығын бейнелейдi  деп шамалаған.

Кешеннiң бас жобалаушысы, көрнектi архитектор – сәулетшi, корифейдiң негiзiн қалаушы, академик Алексей Викторович Щусев, көптеген тамаша ғимараттардың авторы, Москвадағы Ленин мавзолейiне  де  өз үлесiн қосқан. Жұмысшылар тобының басшысы болып,  архитектор - жобалау жұмыстарын жүргiзетiн  iрi маман, инженер  А. И. Простаков тағайындалды. Жұмыс күшi ретiнде негiзiнен тұтқындағы жапондықтарды пайдаланды.

Ғимарат архитектурасында классикалық сарында және ұлттық өрнектiң стильдiк элементтерi қолданылған. Ғылым академиясының шығыс  қанатында табиғат Музейi  орналасқан. Ол Золоогия институтының бiр бөлiмшесi болып саналады. Мұражайға ғылым академиясының орталығынан  кiруге  болады. Мұражай экспозициясы көп ғасырлық уақыт шымылдығын ашады және келушiлерге  палеонтология мен  зоологияның құпия әлемiн таныстырады.

Ғимараттың оң жақ қанатында Орталық ғылыми кiтапхананың  5.3 млн. сақталу қоры және  кешендегi екi павильонда типтi кiтапсақтау бөлмелерi орналасқан.

Өткен ғасырдың  60-70 жылдарында архитектуралық ансамбльдi жұмыстары  одан ары қарай өңдеу жүзеге асырылды. 19 ғасырдағы  қазақтың ғалым-этнографы Шоқан Уалихановтың сегiз метрлiк ескерткiш құрылысының нәтижесiнде Ғылым академиясының көлемi  жалғыз архитектуралық және үйлесiмдi шешiммен туындалды. Қола кескiнiнен құйылған, сәулеттi қара габбро тұғыры, фонтандар, химия, металлургия  және кен байыту институттарының  ғимараттары, керемет архитектуралық ансамбльдi  құрайды.

Ғылым Академиясының шығыс жағында  Пушкин көшесiндегi бақта 1979 жылы салынған қызықты “Шығыс күнтiзбесi” фонтаны орналасқан. Қоладан құйылған,  аллегориялық кескiндер  шығыс күнтiзбесiн кейiпкерлерiн бейнелейдi.

1981 жылы ғылым Академиясы ғимаратының оң жағына «Ғалымдар үйi» корпусы қосылды. Ғимарат кешенi азаматтық архитектура үлгiсiне жатады. Академияның жоспарланған ғимараты 11 павильонға бөлiнген, олардың  9-ы Орталық ғылыми кiтапханаға,  қызмет көрсететiн институттарға үлестiрiлген.  Үшiншi павильонда орталық вестибюль, гардеробтар, мәжiлiс залы және басқа көпшiлiк пайдаланатын орындар орналасқан.